Teori Konseptual Kata Kunci

Mohamad Mokhtar Hassan

  

Teori konseptual kata kunci ini telah dikemukakan oleh Mohammad Mokhtar Hassan yang merupakan profesor Sastera Melayu Jabatan Kesusasteraan Melayu Universiti Malaya. Idea bagi menghasilkan teori ini bermula sewaktu penulis berusaha menyiapkan tesis Ijazah Doktor Falsafah di Australia National University, Canberra sejak penghujung tahun 1995 hingga awal tahun 1999 dengan terhasilnya tesis yang bertajuk “ Key Concepts in Usman Awang’s Short Stories: Developing A Critical Tradition”.

Setelah pulang ke Malaysia pada tahun 1999 penulis telah menulis beberapa kertas kerja dan artikel yang berkaitan dengan konseptual. Seterusnya pada tahun 2001, penulis telah melontarkan idea awal terhadap teori tersebut dalam kertas kerja yang bertajuk “ Pendekatan Kata Kunci: Satu kaedah dalam Kritikan Sastera, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur dengan kerjasama Persatuan Pengkritik Malaysia bertempat di Hotel Park Royal, Kuala Lumpur pada 24-26 September.

 Dalam menghasilkan teori ini, Mohammad Mokhtar Hassan bertolak daripada tanggapan Anna Wierzika yang  merupakan seorang Profesor Linguistik di Australian University telah percaya bahawa budaya dan masyarakat boleh ditunjuk atau diperjelaskan kepada umum menerusi kata-kata kunci. Makna kata-kata yang hadir dalam kehidupan khalayak  membolehkan khalayak mengenali atau memahami kehidupan, citra dan budaya sesebuah masyarakat.  

Teori Konseptual Kata Kunci ini percaya bahawa setiap pengarang mempunyai kerangka konseptual terhadap sesuatu perkara yang dilihat dan diamatinya. Berdasarkan kepada kerangka ini pengkritik dapat mengarahkan tendensi linguistik kepada suatu konsep yang boleh membuktikan signifikasi makna teks dan menjustifikasikan tujuan pengarang. Jelasnya, kerangka konseptual ini dapat dikaji dan dibuktikan menerusi perkataan-perkataan yang dipilih oleh pengarang di dalam teksnya dan membuktikan makna teks dan tujuan pengarang.  Dalam teori ini pengarang tidak memilih perkataan secara rambang atau tanpa sebab-sebab tertentu dan khusus  semasa menulis sesebuah karya kesusasteraan

Prinsip-Prinsip dalam Teori Konseptual Kata Kunci.

·         Kepengaruhan

·         Pemilihan kata

·         Kesan

Teori Pengkaedahan Melayu

Hashim Awang

Hashim Awang telah mengutarakan teorinya yang dinamakan Teori Pengkaedahan Melayu. Teori ini mula diperkenalkan oleh beliau melalui kertas kerja seminar yang dibentangkan  dalam Seminar Antarabangsa Kesusasteraan Melayu. Hashim Awang telah mengemukakan teori ini dengan merujuk kepada kitab Tahul Muluk yang mengandungi pelbagai ilmu dan panduan hidup yang cukup popular dalam kalangan generasi tua. Menurut beliau, kitab itu membincangkan enam perkara pokok iaitu mengenai manusia, kesihatan (perubatan) manusia, sifat dan geraklaku manusia, mimpi dan firasat, cakerawala dan perumahan.

           
 Hashim Awang telah mengenengahkan dua pengkaedahan

          i.            Pengkaedahan Alamiah

Pengkaedahan Alamiah merujuk secara langsung kepada faktor alam yang menjadi latar kehidupan. Pendekatan Gunaan, Pendekatan Moral dan Pendekatan Firasat.

                                                                                                           

        ii.            Pengkaedahan Keagamaan.

merupakan satu pendekatan yang berdasarkan kepada keimanan yang bersendikan akidah agama Islam. Dalam pendekatan ini terdapat tiga pendekatan yang saling berhubungkait iaitu Pendekatan Dakwah, Pendekatan Masyarakat dan Pendekatan Seni.